Ook tijd winnen heeft zijn grenzen, nu 'interformatie' in een depressie sukkelt

Verkiezingsspook duikt op 

Nu de regeringsonderhandelingen weer in een sukkelstraatje zijn beland, worden PS én N-VA aangepord om inschikkelijker te zijn. De andere onderhandelaars vragen zich af of beide partijen nog wel geïnteresseerd zijn in een goede afloop. 'Ze sturen niet aan op een crash, maar ze vinden het ook niet langer een drama.' 

Het moet maar één dag slecht gaan in de onderhandelingen en het spook van de vervroegde verkiezingen waart weer rond. Zo diepgeworteld blijft de argwaan tussen de zeven partijen die een akkoord zoeken over de hervorming van de financieringswet. 

Bijna ongemerkt is de regeringsformatie (weer) in een alarmfase van totale blokkade beland. De negen leden van de highlevelwerkgroep raakten niet in de buurt van een akkoord over de financieringswet, dus schortten ze hun vergadering op en beslisten ze dat de partijvoorzitters weer aan zet zijn. Jean-Claude Marcourt (PS) en Jan Jambon (N-VA), de twee leiders van de cijfergroep, zullen vrijdagochtend hun synthesenota voorleggen aan bemiddelaars Danny Pieters (N-VA) en André Flahaut (PS). Wellicht schuiven de échte tenoren, Bart De Wever en Elio Di Rupo, dan mee aan, maar zeker is dat nog niet. Veel meer staat er nog niet op de politieke agenda van deze week. Alles hangt af van het welslagen van die ontmoeting. 

"De politieke bonzen moeten elkaar weer in de ogen kijken", luidt het bij N-VA. "Het had geen zin om nog dagen te liggen lullen." Ruzie hadden de deelnemers van de highlevelwerkgroep niet, ze konden alleen maar vaststellen dat de standpunten over de hervorming van de financieringswet mijlenver uit elkaar blijven liggen. "Eigenlijk staan we even ver als een week of zelfs een maand geleden", zegt een van hen. "Ikzelf heb veel bijgeleerd de afgelopen week. Maar dat is de enige, optimistische noot die ik kan bedenken." 

Studiegroep 

Opmerkelijk: de Franstaligen, sp.a en Groen! zijn optimistischer gestemd dan CD&V en N-VA. Voor de groenen, socialisten en cdH is het niet meer dan normaal dat er nu wordt terug gekoppeld naar de partijvoorzitters en dat de werkzaamheden van de highlevelwerkgroep even worden opgeschort. N-VA en CD&V zien de zaken veel somberder in. "De kans op slagen is vijftig procent. Echt niet meer", gaf onderhandelaar Koen Van den Heuvel (CD&V) gisteren openlijk toe in het Vlaams Parlement. 

De N-VA slaagde er de afgelopen week wel in om "enkele misverstanden" uit de wereld te helpen. "Maar dan gaat het om zaken waarover eigenlijk niet eens een misverstand zou mogen bestaan", luidt het. Zo kon de partij de Franstaligen rond de tafel ervan overtuigen dat ze de progressiviteit van het belastingsstelsel zal behouden, en niet meteen een flat tax zal invoeren, en dat ze geen deloyale concurrentie zal organiseren tussen de regio's. Ook werd de dotatie voor de gemeenschappen expliciet gekoppeld aan enkele "leefbaarheidscriteria", zoals de bevolkingsgroei. De Franstaligen hebben op dit punt een trauma overgehouden aan de eerste financieringswet en willen dat niet nog eens meemaken. "De N-VA kan dit genoeg vinden, maar wij willen meer grendels. Meer sluitende garanties", zegt een Franstalige onderhandelaar. 

Aan alle kanten wordt de druk opgevoerd op N-VA om zich wat inschikkelijker op te stellen. De Franstalige onderhandelaars bazuinen rond dat CD&V en N-VA een veel minder hecht team vormen dan enkele weken geleden, en sp.a en Groen! eisen dat beide partijen de regionalisering van de vennootschapsbelasting laat vallen. "Dat zou een mooie geste zijn voor de Franstaligen", luidt het. 

Blijft over: de regionalisering van de personenbelasting, voor de N-VA een absoluut breekpunt. PS, cdH en Ecolo zeggen niet principieel neen tegen een splitsing van de personenbelasting, N-VA en CD&V vinden echter dat hun voorstellen niet verregaand genoeg zijn. "Wij willen een biefstuk. Zij serveren ons carpaccio", klinkt het. N-VA hoopt nu dat een nieuwe tête-à-tête tussen De Wever en Di Rupo ertoe zal leiden dat de Franstaligen zullen instemmen met een verregaande regionalisering van de personenbelasting. "Als de PS de Rubicon oversteekt, zullen cdH en Ecolo ook wel volgen." 

Milquettactiek 

Als er toch nog een doorbraak geforceerd zou kunnen worden, zo menen verschillende onderhandelaars, zal dat alleen mogelijk zijn door een koppeling tussen de financieringswet en de andere heikele dossiers van deze regeringsonderhandelingen. "De Franstaligen willen bijkomende garanties rond Brussel en haar structurele financiering," zegt een Vlaamse onderhandelaar. "Dat is de enige manier om hen te doen bewegen." 

En zo sluipt het spook van de verkiezingen weer op kousenvoeten dichterbij. "Natuurlijk spelen de peilingen een rol in de verhoudingen. Niet dat er doelbewust wordt aangestuurd op nieuwe verkiezingen, maar je voelt wel bij PS en N-VA dat ze het ook geen ramp zouden vinden als het daar uiteindelijk op zou uitdraaien." 

Aan Vlaamse kant gonst het van de geruchten dat de PS aan een uitputtingsslag bezig is en de onderhandelingen gewoon wil uitzitten tot ze volledig tot op de draad versleten zijn. "Ze willen de Vlaamse partijen uitputten om ze uiteindelijk zo murw te krijgen dat ze het eens zonder de N-VA willen proberen. Het is de Milquettactiek: in 2007 heeft cdH op dezelfde manier de coalitie van oranje-blauw kapot gekregen." CD&V veegt dat scenario evenwel meteen van tafel. "Het is evenwel fictie om te denken dat er een Vlaamse meerderheid zonder N-VA gezocht wordt," luidt het daar. "Geen enkel CD&V-congres zal dat aanvaarden." 

deelnemer opgeschorte highlevelwerkgroep: 

Eigenlijk staan we vandaag even ver als een week of zelfs een maand geleden.
De N-VA hoopt dat een nieuwe tête-à-tête tussen De Wever en Di Rupo zal leiden tot een Franstalig ja aan een regionalisering van de personenbelasting.